Malkovro de gravitaj ondoj: nigraj truoj povus esti kunfandiĝintaj interne de masiva stelo

Estas vaste raportite, ke la gravitaj ondoj detektitaj de LIGO, la Observatorio per Interferometra Lasero pri Gravitaj Ondoj, generiĝis kiam du grandegaj nigraj truoj spiralis unu ĉirkaŭ la alia kaj kunfandiĝis.

Tamen, estas alia interesa flanko de la malkovro – io mistera, kiun sciencistoj ne kapablas ekspliki. Ŝajnas, ke la kolizio povus esti sekvita de brila eksplodo de gama-radioj.

Bildo de Mark A. Garlick

VENTRO DE LA BESTIO

Neniu atendis tian brilan gama-radian eksplodon akompanantan kunfandiĝon de nigraj truoj. Fakte, izolitaj nigraj truoj ne povas ekbruligi ilin. Anstataŭe, nigraj truoj liberigas regionon de malplena spaco dum ili spiralas unu ĉirkaŭ la alia.

Malgraŭ tio, la kosma teleskopo pri gama-radioj Fermi de NASA detektis tian erupcion el gama-radioj ĝuste 0.4 sekundojn post la gravitaj ondoj de LIGO atingis Teron. Ne klaras, ĉu la sama evento elĉenigis ambaŭ signalojn, sed la Fermi-skipo kalkulis ke la probableco de koincido estis nur 0.0022.

“Ĉio odoras kvazaŭ mallonga ŝpruco el gama-radioj en nia signalo”, diras Valerie Connaughton de la Fermi-skipo. “Kaj tio estas vera problemo laŭ unu senco – oni ne atendas tian signalon el kunfandiĝantaj nigraj truoj”.

Avi Loeb de Universitato Harvard kredas, ke li havas eksplikon: la nigraj truoj povus esti formiĝintaj kaj kunfandiĝintaj interne de la ventro de stelo kelkajn centojn da fojoj pli granda ol nia Suno, kio povus esti rezultinta tian gama-radian eksplodon. “Estas simile al graveda virino kun ĝemeloj enventre”, li diras. Kunfandiĝintaj la nigraj truoj, la stela kerno povus kolapsi kaj elĉenigi intensajn gama-radiojn.

Kutime tio formus ununuran nigran truon, sed kaze ke la stelo estus rotacianta rapide, centrifuga forto streĉus la kolapsantan kernon, modlante ĝin en halteron. Fine, la haltero rompiĝus en du kernojn, kiuj ambaŭ daŭre kolapsus en sian propran nigran truon.

NOVAJ PENSOJ BEZONATAJ

Estas grave rimarki, ke ĉi tio estas nur hipotezo – kaj estas tro baldaŭ por scii ĉu ĝi estas prava. Ĝuste nun, tamen, sciencistoj ne havas alternativan eblon.

“La sola maniero ekspliki la Fermi-signalon estas ĉirkaŭigi la nigrajn truojn per multo da densa substanco, kaj la evidenta maniero fari tion, same kiel en la ideo de Loeb, estas enmeti ilin en stelon”, diras Dan Maoz de Universitato Tel Aviv en Israelo. “Eble estas aliaj ideoj, sed ni bezonas elpensi ilin”.

Estas alia eblo: la gama-radia signalo povus esti neekzistanta. Esploristoj analizantaj datumojn el la eŭropa kosma observatorio pri gama-radioj, INTEGRAL, ne povis konfirmi la eltrovon de Fermi kaj konkludis, ke la gama-radia signalo estas nereala. Tamen, ĉi tio ne signifas ke, estontece, povus esti realaj signaloj koincidantaj kun LIGO-evento, Loeb diras.

“Oni ne devus havi antaŭjuĝon, ke binaraj nigraj truoj estas ĉiam silentaj rilate sian elektromagnetan signaturon”.

Sarah Marquart

Tradukite de Fátima J.G. el la anglalingva artikolo “Gravitational Wave Discovery: Black Holes May Have Merged Inside A Massive Star” aperinta ĉe Futurism la 23an de februaro 2016.

FacebooktwitterpinteresttumblrmailFacebooktwitterpinteresttumblrmail

Respondi