Astronomoj ekvidas nigran truon tiel grandan, ke ĝi defias nunajn teoriojn pri galaksia evoluado

Ilustraĵo de Michael S. Helfenbein

Oni kredas, ke preskaŭ ĉiu galaksio enhavas masivegan nigran truon en sia kerno, kiu konsistigas maksimume 0.5 elcenton de la tuta galaksia maso.

Tial la eltrovo de galaksio nomita CID-947 kun nigra truo konsistiganta 10 elcenton de ties maso mirigis la sciencistojn, probable renversante la nunajn teoriojn pri kiel galaksioj evoluas.

Ĉi tiu 11,7-miliardjara masivega nigra truo ŝajnas esti kreskinta multe pli rapide ol sia gastiganta galaksio. Formiĝinte du miliardo da jaroj post la Granda Eksplodo, ĝi estas unu el la plej masivaj nigraj truoj iam eltrovitaj, kun maso sep miliardoble de la suna.

La ĉefa aŭtoro de la studo, Benny Trakhtenbrot de ETH Zurika Instituto de Astronomio, diris per komunikaĵo ke ĝi estas “giganta nigra truo ene de ordinare dimensia galaksio”, larĝe superanta la dimensiojn atenditajn por nigraj truoj en galaksioj. Parolante al IFLS, li aldonis ke “la nigra truo devis kreski unue kaj la galaksio estas spertanta sian periodon de maksimuma kresko poste”.

Estis surprize ke la galaksio estis ankoraŭ formanta stelojn kaj daŭre kreskanta, ĉar tio defias teoriojn, ke radiado dissendita de etendiĝantaj nigraj truoj atrofiigas la kreadon de novaj steloj.

Povas esti, ke tiu galaksio estas pioniro de pliaj masivaj kaj ekstremaj galaksioj viditaj en la universo, sed ĝia kreskado ankoraŭ renversus ekzistantajn teoriojn pri galaksia evoluado. Laŭ Space.com ĉi tiu malkovro povus apogi la teorion, ke nigraj truoj kreskis nekredeble rapide je la frua universo, ĉar la kosmo estis pli malgranda kaj pli densa.

La eltrovo, publikigita en la ĵurnalo Science, estis realigita pere de nova instrumento MOSFIRE de Observejo Keck kun sidejo en Havajo. Ĝi okazis iel surprize, ĉar la skipo estis plenumanta “rutinan” serĉadon de nigraj truoj kaj ne atendis trovi ion tiel ekzotan.

“Ĉi tiu projekto specife celis moderajn nigrajn truojn, kiuj loĝas en tipaj galaksioj nuntempe”, diris Claudia Megan Urry, profesoro Israel Munson de Universitato Yale pri astrofiziko kaj kunaŭtoro de la studo, per komunikaĵo. “Estis sufiĉe ŝoke, ekvidi tian kolosan nigran truon en tia profunda kampo”.

La internacia skipo, kiu laboras en ĉi tiu projekto, enhavas astronomojn de Universitato Yale, ETH Zuriko, Instituto Max-Planck en Germanio, Universitato Harvard, Universitato de Havajo, Astronomia Observejo INAF de Romo kaj Universitato Oxford.

 

Tradukite de Fátima J.G. el la anglalingva artikolo “Astronomers Spot Black Hole So big, It Defies Current Theories Of Galaxy Evolution” far Jonathan O’Callaghan.

FacebooktwitterpinteresttumblrmailFacebooktwitterpinteresttumblrmail